Gisteren was ik op het GL-PvdA congres in de Brabanthallen, waar definitief besloten zou worden tot de fusie en PRO als nieuwe partij wordt opgericht. Hoewel ik sinds 2012 geen lid meer ben van de PvdA, gaat de partij en de linkse beweging me nog wel aan het hart. Deze historische gebeurtenis wilde ik dan ook zeker in het echt meemaken, en het verdient ook een extra lange column hier.
Op station Amsterdam Amstel herken ik al meteen de mensen die ook naar het congres gaan en grappig genoeg zie je ook een beetje waarom deze fusie nodig is. De PvdA’ers zijn toch over het algemeen de wat bedrukte grijze ouderen die ‘wel weten hoe de wereld werkt’, terwijl bij de GroenLinksers de blijmoedige jeugdigheid nog volop aanwezig is. En voor goed politiek bedrijven heb je beide nodig, dus dat kon wel eens wat worden samen lijkt me.
Dat ik in 2012 na 35 jaar lidmaatschap bij de PvdA ben opgestapt laat zich nog altijd wel uitleggen. Ik vond de uitkomst van die formatie met alleen de VVD belachelijk. Er was een soort dwangneurose ontstaan dat de PvdA het land moest redden en de man-zonder-idealen Wouter Bos wist met zijn befaamde uitruilmethode een kabinet in elkaar te schuiven, waar de PvdA vooral een VVD-agenda ging helpen uitvoeren. Na mijn opzegging werd ik als oud-gedeputeerde voor de PvdA gebeld door een lid van het partijbestuur en ik zei toen: “dit zullen onze kiezers ook nooit begrijpen.” Dat deze woorden zo profetisch zouden blijken bij de volgende verkiezingen had ik ook niet kunnen bedenken, de PvdA ging toen in 2017 van 38 naar negen Kamerzetels. En de keer daarop in 2021 bleef het negen. Ja, men had onze trouwe achterban goed weggejaagd.
GL wist dan wel in 2017 te profiteren van het verlies van de PvdA en groeide van vier naar veertien zetels, maar die winst verdampte ook weer wat in 2021. De geesten waren toen bij beide partijen wel rijp om samen te gaan. Fuseren doe je namelijk niet om je succes met een andere partij te delen, maar juist om nieuw succes te forceren. De PvdA brengt daarbij heel veel bestuurservaring mee, ook landelijk. Terwijl GL dat laatste nooit bereikt heeft en ook nooit echt in de buurt daarvan gekomen is, maar wel iets meer bij de linkse les weet te blijven.
In 2021 starten dan ook serieus de gesprekken om één partij te vormen en versneld moet dit al een gevolg krijgen in een gezamenlijke campagne als het kabinet-Rutte IV valt in juli 2023 op basis van de nareis-op-nareis-leugen van Yeşilgöz. Frans Timmermans was toen bereid om deze kar te trekken werd er gisteren op het congres nog gememoreerd en daarvoor was er veel applaus. Ik weet niet of Frans nou zo heel erg overgehaald moest worden hiervoor, want de gedachte was toch wel dat met al dit nieuwe elan door gezamenlijk campagne te voeren hij ook premier zou worden. Alleen wie op iets rekent in de politiek vist meestal naast het net en dat is precies wat nu ook gebeurde, overigens ook voor Yeşilgöz. De PVV werd veruit de grootste partij en het dramakabinet-Schoof werd hiervan het resultaat.
Opnieuw gingen de gesprekken over een echte fusie door en opnieuw moesten deze versneld worden omgezet in een verkiezingscampagne en opnieuw was Frans bereid dit te trekken met eigenlijk hetzelfde resultaat vorig jaar. Veel potentie, maar een andere partij profiteert meer en nu werd dat D66. Helaas hebben die gekozen voor een minderheidskabinet, een riskant politiek experiment zoals Jesse Klaver het vanaf het begin noemt. En daarin lijkt hij zeker tot nu gelijk te krijgen.
Maar nu echt naar het congres. De belangstelling is overweldigend, lange rijen op weg van het station naar de Brabanthallen. De eerste uren zijn – afhankelijk van waar je bij gaat zitten – precies even saai of interessant als elk congres. Maar als het echte fusiecongres gaat beginnen gonst er wel wat. Bijna iedereen zit al een halfuur daarvoor klaar in de grote zaal en hoewel niet spannend, is men duidelijk erg benieuwd naar de uitslag van de stemming onder de leden. Er zijn nog wat opwarmers daarvoor en vooral Hans Spekman houdt als voorzitter van de FNV een knallende speech. Uit het hoofd sprekend, gewoon betrokken met de zaal en leuk, hard en helder: “wij moeten weer gewoon gaan winnen van het kapitaal!” Zijn uitsmijter valt ook heel goed: “Dus Jetten, niet jatten!”.
Er komen roerende beelden langs uit de geschiedenis van de partijen en wat oudgedienden mogen de nieuwe partij iets toewensen, maar dan gaat de stemming voor tien minuten (!) open. Ook thuis mogen de leden meestemmen en in totaal zijn er tot de fusie ruim 125.000 leden en daar zitten ook alle dubbelleden tussen die tweemaal mogen stemmen. De uitslag zal u al gezien hebben en die is overweldigend. Afgerond zijn 96% van de GL-leden voor en 97% van de PvdA. Ik kan niet vinden hoeveel leden precies hebben gestemd, er is sprake van tienduizenden. Maar laten we eens rekenen met 20%, dus 25.000 stemmen, dan kan dat ene afgeronde procent verschil behoorlijk oplopen voor het aantal GL-leden meer die tegen de fusie zijn. Dat is voor mij nog wel opmerkelijk, want tot nu zijn vooral bij de PvdA de tegengeluiden echt opgevallen.
Jesse Klaver zal er niet om malen, hij betreedt een speciaal podium voor hem tussen de mensen en houdt een mooie toespraak voor de nu herenigde achterban. “Dit land kan zoveel eerlijker” is het terugkerende motto hierin. En dat is zeker zo, want ondanks de valse waarschuwingen op het VVD-congres zijn PRO en de vakbonden niet tegen ondernemerschap, maar tegen beleid dat de sociale zekerheid afbreekt en de welvaart ongelijker verdeelt. Toch blijft de vraag welk verhaal PRO ontwikkelt om de weggelopen kiezers allemaal terug te halen, want met alle aandacht op bijvoorbeeld genderneutrale toiletten (hoe belangrijk ook) zal dat niet gebeuren. Dan hou je die stemmers bij de populisten, die hebben namelijk wel een helder verhaal en een heldere oorzaak, hoe onterecht vaak ook.
Nu de hamvraag, word ik lid?
In zijn speech meldt Spekman vandaag lid te zijn geworden van PRO, hoewel hij oorspronkelijk niet echt voor de fusie was. Vanaf het begin ben ik wel voor de fusie en ik was eigenlijk ook van plan om lid te worden vandaag. Maar het belonen van het kiezersbedrog van Esmah Lahlah door PRO Amsterdam heeft mijn enthousiasme daarvoor wel wat weggenomen.
Ik wacht het dus nog maar even af. Er zijn nu bijna 105.000 leden en PRO is daarmee veruit de grootse ledenpartij in Nederland. PRO heeft mij dus ook niet per se nodig, en eigenlijk bevalt het me ook wel om onafhankelijk te zijn als commentator.
We zien het wel.
P.S. Overigens mag je wel hopen dat als PRO het land gaat regeren ze ons beter weten te voeden dan op dit congres gebeurde. Je moest wel heel veel in lange rijen staan om wat eten en drinken te bemachtigen, wat je namelijk niet zelf mee mocht nemen. Maar dit terzijde.
Geef een reactie