De afgelopen maanden was ik tweemaal in Den Haag om mee te doen aan de Rode Lijn demonstraties[1]. Echt geholpen heeft dat nog niet, sterker nog ik had nooit kunnen denken dat we in een wereld gaan leven waarin een westers land als Israël, ondersteund door andere westerse landen, voedselhulp daadwerkelijk gebruikt om op mensen te schieten[2].

Geen wonder dat ruim 150 internationale hulporganisaties Israël oproepen om te stoppen met de Gaza Humanitarian Foundation, momenteel de enige vorm van humanitaire hulp in de Gazastrook. Onder andere Oxfam, Amnesty, War Child, Save the Children en MSF veroordelen het terugbrengen van 400 VN-distributiepunten in de Gazastrook naar slechts vier onder Israëlische controle[3].
In feite krijgen Palestijnen nu de onmogelijke keuze om van de honger om te komen of het risico te nemen neergeschoten te worden terwijl ze voedsel halen. De organisaties eisen dan ook dat de humanitaire hulp weer in handen komt van de VN en Israël de boycot van hulpgoederen beëindigt. Maar echt tot actie en druk vanuit het westen leidt dit niet, sterker nog: de Israëlische minister van Defensie Yisrael Katz kan openlijk pleiten voor het opsluiten van alle Gazanen in een afgesloten kamp[4]. In eerste instantie zouden 600.000 Palestijnen op de plek moeten verblijven, uiteindelijk moet dat worden uitgebreid naar alle Palestijnen in de Gazastrook. En: wie eenmaal het kamp betreedt, mag er niet meer uit.

Het is niet voor het eerst dat er over het verplaatsen of verdrijven van de Gazaanse bevolking wordt gesproken. Afgelopen februari zei president Trump dat de Gazanen naar omliggende landen moeten vertrekken. Het verwoeste Gaza zou Trump vervolgens willen transformeren tot “de Rivièra van het Midden-Oosten”[5]. Experts van over de hele wereld waarschuwden toen al dat dit neerkomt op etnische zuivering. Inmiddels is er een nieuw plan voor gekomen door de Boston Consulting Group, de denktank van de Britse oud-premier Tony Blair[6].

Eerlijk gezegd hebben populisten overal de wind nu behoorlijk mee, wat dat betreft is de herverkiezing van Trump van grote invloed. Door van nabij de afbraak van de rechtstaat in Hongarije te hebben meegemaakt zag ik al langer in hoe populistische leiders als Orbán, Poetin, Netanyahu of Trump min of meer dezelfde mechanismen hanteren[7].
Allereerst gaan ze de tegenmacht ontmantelen, denk daarbij aan oppositiepartijen, kritische media, de centrale bank en zeker ook de onafhankelijke rechterlijke macht. Meteen ook volgt zelfverrijking inclusief de eigen familie en een heel sterke vriendjespolitiek bij het verdelen van banen en opdrachten. Democratische invloeden van buitenaf worden steeds meer geweerd, ook in de radio- en tv-wereld.
Politieke campagnes via de media, ongeveer het enige wat de oppositie nog kan, worden verboden. De geschiedenis van het land wordt herschreven en daarmee wordt een sterk nationalistisch beeld gecreëerd. Dit alles gedijt het beste bij het steeds neerzetten van een grote vijand van buitenaf, die van binnenuit ook werkt en die alleen door jou kan worden aangepakt.
Alle wettelijke barrières worden in de tussentijd genegeerd en uiteindelijk opgeheven, iets wat zeker wel lukt met een overweldigende meerderheid. Lukt het met dit alles nog niet dan kun je altijd nog de verkiezingsuitslag ontkennen of manipuleren.

Bedenk zelf maar hoever we nu zijn, maar het gaat behoorlijk hard onder Trump in nogal wat westerse landen die bij de NAVO horen, toch een bondgenootschap dat naar eigen zeggen de democratische waarden promoot[8]. Daar mag je dan wel steeds meer vraagtekens bij zetten.

Mooier kan ik het nu helaas niet maken voor de zomerstop tot en met september. Laten we hopen dat nogal wat mensen op vakantie tot het inzicht komen dat het anders moet, en dat in ons land ook in hun stemgedrag op 29 oktober tot uiting gaan brengen[9].

Dus ja, dat worden weer heel belangrijke verkiezingen.

[1] https://nl.wikipedia.org/wiki/Rode_Lijn-demonstratie

[2] https://www.haaretz.com/israel-news/2025-06-27/ty-article-magazine/.premium/idf-soldiers-ordered-to-shoot-deliberately-at-unarmed-gazans-waiting-for-humanitarian-aid/00000197-ad8e-de01-a39f-ffbe33780000

[3] https://www.oxfam.org/en/press-releases/gaza-starvation-or-gunfire-not-humanitarian-response

[4] https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2574228-israelische-minister-katz-wil-van-gazaanse-stad-rafah-een-gesloten-kamp-maken

[5] https://nos.nl/video/2557390-trump-deelt-surrealistische-ai-video-van-gaza

[6] https://www.trouw.nl/buitenland/ft-plan-voor-een-fonkelnieuwe-gaza-riviera-ligt-al-klaar-en-denktank-tony-blair-dacht-mee~b6c0e463/

[7] https://petersvisser.nl/2018/08/22/sterke-leider-zwakke-economie-bedoel-je/#more-358

[8] https://www.nato.int/nato-welcome/index_nl.html

[9] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/06/06/tweede-kamerverkiezing-officieel-vastgesteld-op-woensdag-29-oktober-2025

Deel deze column