Het is gebruikelijk dat ik voor de kerstvakantie mijn laatste column schrijf van het jaar, waarin ik een terugblik geef op dat jaar en een vooruitblik voor het komende jaar. Door griep is dat afgelopen jaar niet gelukt, dus nu maar een nieuwjaarscolumn. En misschien is dat maar goed ook, want 2026 is met de aanval door Trump op Venezuela met een flinke klap begonnen, en dan met name voor de internationale rechtsorde.

Ik denk dat we er gauw over klaar zijn dat Maduro een hele foute leider was, die ook geen enkele rechtsgrond meer had om president te zijn van Venezuela. De laatste verkiezingen waren duidelijk gewonnen door de oppositiekandidaat Edmundo González en daar is inmiddels ook voldoende overtuigend bewijs voor geleverd[1]. Alleen geldt ditzelfde bijvoorbeeld net zo goed voor Aleksandr Loekasjenko in Belarus[2], en ik heb vanuit de VS nog nooit gehoord dat daar wat aan moet gebeuren.

Dat zou ook niet kunnen, want je kunt niet zomaar een soevereine staat binnenvallen omdat een leider je niet bevalt. Er is na de Tweede Wereldoorlog afgesproken welke regels daarvoor gelden[3], en ondanks de permanente uitholling hiervan gelden die nog steeds. De grote uitzondering is een directe aanval door de andere staat in kwestie, dan wel een imminente dreiging van zo’n aanval. Nou daar was hier bij Venezuela naar de VS toe geen enkele sprake van. Overigens ook niet vanuit Oekraïne naar Rusland, precies waarom het Westen met Europa voorop deze aanval in 2022 ook zo veroordeelde. Nou dan blijft het nu naar Trump toe – behalve vanuit Spanje – oorverdovend stil en worden hooguit wat voorzichtige vragen gesteld[4].

Het is deze willekeur met de internationale rechtsorde vanuit het Westen dat 2025 het moeilijkste jaar maakte van mijn leven. De hypocrisie om Rusland te veroordelen, maar bijvoorbeeld Netanyahu in zijn genocidale overreactie in Gaza maar de hand boven het hoofd te blijven houden was schokkend om te zien. De plank voor de kop van de verdedigers van dit Israël is inmiddels zo dik geworden, dat alleen kogels er nog doorheen lijken te komen. Nou die zullen dan ook helaas volop komen, want wie dit Israël blijft steunen heeft zichzelf de facto vogelvrij verklaard. En nee, ik ga niet voor de vierde keer demonstreren in mijn rode jasje. Als je niets doet met geweldloos verzet, dan gaat geweld het protest toch echt vanzelf overnemen, omdat de geweldlozen zoals ik afhaken.

De rechtstaat is namelijk niet iets wat je kunt aanzetten wanneer het je bevalt, maar negeren als het je niet uitkomt. Ja, het kan wel in de zin dat je er niet meteen voor afgestraft wordt, maar het is tegelijk het failliet ervan en je kunt je er dan als Europa ook niet meer op beroepen. Elke aanslag op ons in het Westen kan dan namelijk ook gerechtvaardigd worden. Als Westen verliezen we al aan alle kanten onze positie, hoewel in de VS nog gemaskeerd door een grote bek. Economisch is dat land op weg naar faillissement, waarvan ik ook wel weet dat dit lange tijd kan duren omdat ze in eigen valuta lenen. Maar Azië met China voorop zal de positie overnemen. Alleen al door de bevolkingsgroei, maar ook het enorme economische potentieel.

Omdat Europa niet één wordt speelt het hierin nauwelijks een rol, zodat onze sterkste kracht daarbij de principiële steun voor de internationale rechtsorde is. Maar dat lijkt nu behoorlijk te grabbel gegooid. Ik ben bang dat wij in Europa zijn begonnen weg te glijden naar hooguit nog het museum voor de wereld dat vooral leuk is om te bezoeken. En uiteraard mogen we de producten uit China c.s. blijven afnemen, maar veel meer niet. Te somber hoor ik u bijna denken. Kan, en ik krijg hier graag ongelijk in, maar de gang naar beneden lijkt mij toch behoorlijk stevig ingezet.

Nou ja, we zullen het ermee moeten doen. En aan wie nog mee wil vechten aan het behoud van de internationale rechtsorde wens ik een goed jaar.

[1] https://nos.nl/artikel/2530708-maduro-uitgeroepen-tot-winnaar-verkiezingen-venezuela-oppositie-claimt-fraude

[2] https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10565532/in-democratisch-belarus-zou-loekasjenko-7-procent-van-de-stemmen-krijgen

[3] https://nos.nl/nieuwsuur/collectie/14009/artikel/2596917-aanval-vs-is-schending-internationaal-recht-en-gevaarlijk-signaal-aan-poetin

[4] https://nos.nl/collectie/14009/artikel/2596862-internationale-woede-en-bezorgdheid-over-de-situatie-in-venezuela

Deel deze column